Koment i redaksisë
Dy liderë të fortë, dy stile të ngjashme qeverisjeje. Ndërsa tensionet midis Izraelit dhe Turqisë arrijnë kulmin me akuzat reciproke (Netanyahu e quan Erdogan “masakrues të Kurdëve”, ndërsa Erdogan e quan Netanyahu “Hitler”), një pyetje e ashpër po dominojnë debat global: A po përdorin të dy të njëjtën recetë për të ruajtur pushtetin?
Në një krahasim paralel, veprimet e tyre ndaj grupeve që i konsiderojnë “kërcënim ekzistencial” tregojnë ngjashmëri të habitshme.
Si veproi Erdogan me Kurdët (PKK)?
- Konflikt 40-vjeçar me mbi 40,000 të vdekur.
- Operacione masive ushtarake në Turqinë Juglindore dhe sulme transkufitare në Siri e Irak.
- Arrestime masive të politikanëve kurdë, zëvendësim i kryetarëve të komunave me “besnikë” të qeverisë (kayyum).
- Në 2025-2026: Proces paqeje në zhvillim – PKK po çarmatoset, parlamenti turk ka miratuar raporte për reforma ligjore (shkurt 2026). Erdoğan po e përdor “paqen” për të fituar vota kurde dhe për të zgjatur pushtetin.
Si vepron Netanyahu me Gazën (Hamas)? - Pas sulmit të 7 tetorit 2023, fushatë masive ushtarake që çoi në armëpushim të brishtë në tetor 2025.
- Izraeli kontrollon mbi 50% të territorit të Gazës, me sulme sporadike edhe pas armëpushimit (prill 2026).
- Fokus i fortë te “demilitarizimi i Gazës” dhe “shkatërrimi i Hamasit” – pa lejuar shtet palestinez.
- Kritikë ndërkombëtare për shkatërrim masiv të infrastrukturës dhe pasojat njerëzore, ndërsa Netanyahu e përdor sigurinë për të mbajtur koalicionin e djathtë dhe për të vonuar presionin politik.
Ngjashmëritë kryesore: - Të dy e justifikojnë veprimet me “luftë kundër terrorizmit”.
- Të dy akuzohen për autoritarizëm: shtypje e opozitës, kontroll mbi media dhe përdorim i konfliktit për unitet nacionalist.
- Të dy kanë pushtet të gjatë (Erdoğan që nga 2003, Netanyahu rekord në Izrael) dhe mbijetojnë skandaleve duke ngritur kartën e “sigurisë kombëtare”.
- Ironia e momentit: Të dy po akuzojnë njëri-tjetrin për krime lufte, ndërsa përdorin taktika të ngjashme.
Dallimet thelbësore: - PKK ka luftuar brenda Turqisë për dekada; Hamas kreu sulm të befasishëm masiv në 2023.
- Erdogan tani po ecën drejt “paqes” me Kurdët; Netanyahu fokusohet ende te “fitore totale” në Gaza pa plan të qartë paslufte.
Analistët thonë se të dy liderët janë “strongmen” klasikë të shekullit 21: kombinojnë populizëm, nacionalizëm dhe forcë ushtarake për të qëndruar në pushtet sa më gjatë. Historia do të vendosë se cili do të mbahet mend si “më i suksesshmi”, ose si më kontroversiali.
Çfarë mendoni ju? A janë Netanyahu dhe Erdogan dy anë të së njëjtës monedhë autoritare? Komento më poshtë.
(Ky artikull është bazuar në zhvillimet reale deri në prill 2026. Burime: Reuters, Al Jazeera, Anadolu Agency dhe raporte ndërkombëtare.)
