E nuk duhet shumë imagjinatë për të kuptuar suksesin që Granit Xhaka do të kishte nëse do të mbante seminare për liderë të rinj apo ata në detyrë: Si të bëhem lider natyral?
Mirë, me një pagë javore të vlerësuar mes 110 mijë dhe 140 mijë frangave, Xhaka s’ka pse të kërkojë të ardhura shtesë. Por çështja nuk është kjo. Pyetja e madhe sot është: a ekziston ndonjë futbollist tjetër që, vetëm duke qenë ai që është, arrin ta ngrejë të gjithë ekipin në një nivel më të lartë, ashtu si Xhaka po e bën me Zvicrën dhe Sunderlandin? A është ai jo lojtari më i mirë, por lojtari më me ndikim?
Mos u ngatërroni: Nuk po diskutohet nëse mesfushori nga Baseli është futbollisti më i mirë në botë. Edhe në rolin e tij, ka emra si Pedri (22) te Barcelona, Vitinha (25) te PSG ose Moises Caicedo (24) te Chelsea, me statistika edhe më të fuqishme. Por për ta marrë një skuadër të sapo ngjitur në Liga Premier si Sunderlandin – që sipas parashikimeve ishte kandidati kryesor për rënie – dhe për ta kthyer në sensacion të tremujorit të parë të sezonit? Kjo kërkon shumë më tepër se vetëm cilësi futbollistike.
Sa i madh është hapi nga Championshipi në ligën më të fortë në botë, tregojnë dy sezonet e fundit: të tre skuadrat e ngjitura fshihen menjëherë, pa zhurmë. Për ta përballuar këtë, duhet dikush që i mban të gjithë bashkë. Dikush që jep shembullin aq fuqishëm, sa të tjerët thjesht duhet ta ndjekin. Siç tha trajneri i Sunderlandit, Regis Le Bris: “Ai çdo ditë vendos standardet”. Dhe natyrisht, ai i dorëzoi menjëherë shiritin e kapitenit.
Shaqiri ishte solisti brilant, por Xhaka dirigjenti
Shiritin e kapitenit e mban natyrshëm edhe te Zvicra, që nga fundi i Botërorit 2018. Edhe pse Xherdan Shaqiri mund ta kishte imagjinuar shumë mirë atë shirit në krahun e tij. Por gjithçka ishte e qartë: Shaqiri ishte solisti i jashtëzakonshëm, Xhaka dirigjenti i orkestrës.
Dikush mund ta thjeshtojë historinë e lidershipit të Xhakës – thjesht ta quajë “i lindur për të udhëhequr”. Nuk është hera e parë që ai dhe i vëllai Taulanti tregojnë historinë se kujt i varej çelësi në qafë nga nëna kur dilnin të luanin futboll në lagjen St. Johann në Basel. Sigurisht, jo Taulantit që ishte një vit më i madh. Por Granitit, i cili që fëmijë ishte më i përgjegjshëm.
Dhe, po, djali i prindërve emigrantë nga Kosova duhet të ketë lindur me diçka të veçantë. Përndryshe si të shpjegohen hapat e parë? Në vitin 2004, U-13 e Basel humb finalen e Danone Cup në Paris para 20 mijë vetëve. Në stadium është Zinedine Zidane. Golashënuesi më i mirë i Basel: Granit Xhaka. Në vitin 2009, fiton Kupën e Botës U-17 me Zvicrën. Debutimi te të rriturit e Basel vjen në një ndeshje vendimtare për të ardhmen financiare të klubit. Xhaka, vetëm 17 vjeç, shënon nga 30 metra kundër Debrecenit. Me 18 vjet, debuton me Përfaqësuesen në Wembley, në një 2:2 ndaj Anglisë.
Por këto tregojnë klasën dhe vetëbesimin e tij. Për t’u bërë lideri që është sot, ai është rrëzuar disa herë – dhe çdo herë u ngrit më i fortë.
Te Gladbach kupton: kush flet, duhet të japë prova
Kur 19-vjeçar transferohet te Borussia Monchengladbach, gjëja e parë për të cilën flet është Liga e Kampionëve. Kjo nuk u pëlqen lojtarëve që luftojnë për mbijetesë. Ai vetë e pranon: “Kam folur shumë dhe kam bërë pak”. Dhe mëson: kush flet, duhet të japë – përndryshe bëhet e vështirë në dhomat e zhveshjeve. Tre sezone më vonë, ai është kapiten i Gladbachut.
Arsenali pagoi rreth 45 milionë franga për të në vitin 2016 – ende sot, shifra më e lartë për një futbollist zviceran. Ai mbërriti në një periudhë të vështirë për klubin. U prezantua me dy kartonë të kuq, pas disa ndërhyrjeve të nxituara. Edhe te Gladbach kishte marrë pesë të tillë.
Mediat angleze janë të pamëshirshme. Danny Murphy te BBC e quajti “i padisiplinuar” dhe lojën e tij “të pistë”. Në realitet, ndërhyrjet e tij ishin më shumë të pakontrolluara sesa të liga. Arsene Wenger thoshte: “Ndonjëherë futet në duele të gabuara sepse nuk është lindur si mbrojtës. Inteligjenca është të mos përsërisësh të njëjtin gabim”.
Sot, me Sunderlandin, statistikat e fusin mes 3% mesfushorëve më të mirë të Ligës Premier në duele të fituara.
27 tetor 2019 – pika e tij më e ulët
Kur Arsenali humbi një epërsi 2:0 kundër Crystal Palace dhe ai u zëvendësua, ndodhi e paimagjinueshmja: tifozët e vet e fishkëllyen. “Kur mbyll sytë, ende i shoh fytyrat e tyre. Ishte urrejtje. Urrejtje e pastër”, ka treguar ai. Ai u përgjigj me duartrokitje ironike, hodhi shiritin në tokë dhe doli duke hequr fanellën. Dukej fundi i historisë me Arsenal.
Hertha Berlin e kërkonte. Valixhet ishin gati. Por një bisedë me Mikel Arteta i ndryshoi gjithçka. Trajneri e bindi me ngrohtësinë dhe vizionin e tij. Në vitin 2023, tifozët e Arsenalit e përcollën me duartrokitje drejt Leverkusenit.
Trajnerët – çelësi i evolucionit të tij
Xhaka e sheh stërvitjen si mundësi për t’u përmirësuar, jo si detyrim. Favre e rriti te Gladbach. Wenger e qetësoi te Arsenali. Arteta dhe pastaj Xabi Alonso te Leverkusen e futën në botë të re taktike. Prandaj ai menjëherë e ndjen kur nuk ka lidhje me trajnerin. Nuk është rastësi që sapo u emërua Erik ten Hag te Leverkusen, nisën zërat për largimin e Xhakës. Ai u rikthye në Angli – dhe ten Hag u shkarkua pas tre ndeshjeve.
Te Zvicra – nga alfa i trazuar te lideri i pjekur
Disa herë ishte shumë i fokusuar te vetja: incidentet me Serbinë në 2018 dhe 2022, apo vizita në studio tatuazhesh para Euro 2021. Megjithatë, gjithmonë ishte e qartë se forma e ekipit ndiqte formën e tij. Edhe kur Zvicra u kualifikua pa të në ndeshjet ndaj Italisë në 2021, kjo ishte përjashtim, jo rregull.
Tani Xhaka ka ndryshuar. Në fitoren 4:0 ndaj Kosovës, sakrifikoi veten taktikisht vetëm për t’i ngritur linjat e kundërshtarit. Në 4:1 ndaj Suedisë, i la skenën lojtarëve të krahut. Është më i qetë, edhe pse agresiviteti i tij bazë është pjesë e cilësive. Kur kërkon tension, sot e bën për ta çuar ekipin përpara – siç ndodhi pas barazimit 2:2 në Kosovë, kur kritikoi ritmin e stërvitjes. Edhe Murat Yakin tani thotë: “Ne luajmë siç stërvitemi”. Fjali e marrë drejtpërdrejt nga kapiteni.
Kualifikimi bindës për Kupën e Botës 2026 është shpërblimi. Xhaka mund të shpërthejë sërish një ditë – por sot duket si versioni më i mirë i vetes.
Dhe ndoshta, një ditë, ai do t’i ndajë përvojat e tij. Jo në seminare lidershipi – por si trajner. Ai tashmë po punon për licencat. Yakin thotë: “E di që ai dëshiron të bëhet trajner. Dhe ashtu e udhëheq edhe Kombëtaren. Ka perspektivë të shkëlqyer”./Telegrafi
