Vibrioza, një infeksion sezonal veror, mund të jetë i rëndë. Bakteret vibrio lulëzojnë në vendet e njohura të larjes si Deti Baltik. Ja se si të mbroheni.
Çfarë duhet të dini
Vibrioza shkaktohet nga bakteret Vibrio, të cilat jetojnë natyrshëm në ujëra bregdetare të kripura, të ngrohta dhe me kripësi të ulët.
Vendet tipike evropiane përfshijnë Detin Baltik, Detin e Veriut dhe Detin e Zi.
Ndryshimi i klimës mund të çojë në kushte më të favorshme për bakteret Vibrio.
Simptomat përfshijnë: diarre, dhimbje stomaku, të përziera, ethe.
Mbrojeni veten duke shmangur butakët e gjallë ose të pagatuar mirë dhe mos notoni në këto ujëra me plagë të hapura. Shkencëtarët ia atribuojnë shumë ndryshimeve klimatike këto ditë – me disa gjëra që janë më të lehta për t’u vërtetuar sesa të tjerat.
Kur bëhet fjalë për infeksionet bakteriale Vibrio, duket se ekziston një lidhje e fortë – sepse këto baktere lulëzojnë në ujëra të ngrohta, veçanërisht kur nivelet e kripës janë të ulëta.
Dhe në Detin Baltik, temperaturat e sipërfaqes së detit po rriten vërtet, ndërsa nivelet e kripësisë po ulen, gjë që studiuesit e kanë lidhur me efektet e ndryshimeve klimatike.
Ndërsa temperaturat e detit rriten, rritet edhe numri i infeksioneve Vibrio në vendet nordike që kufizohen me Detin Baltik.
Infeksionet Vibrio mbeten relativisht të rralla, por agjencitë shëndetësore si Qendra Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve paralajmërojnë për rreziqe në rritje të infeksioneve Vibrio gjatë verave me valë të zgjatura të nxehtësisë.
Çfarë është vibrioza?
Vibrioza është një infeksion që mund të bëhet serioz dhe kërcënues për jetën, veçanërisht tek njerëzit me sistem imunitar të dobësuar.
Llojet kryesore të baktereve Vibrio që shkaktojnë infeksion tek njerëzit janë Vibrio vulnificus, Vibrio parahaemolyticus dhe Vibrio alginolyticus, por ka të paktën një duzinë llojesh.
Disa infeksione Vibrio mund të çojnë në vdekjen e mishit rreth një plage të hapur (e njohur si fascit nekrotizues).
Llojet më të rralla të infeksioneve Vibrio vulnificus mund të shkaktojnë sëmundje serioze, që kërkojnë kujdes intensiv ose amputim të gjymtyrëve.
Në ShBA, rreth 1 në 5 persona vdesin brenda dy ditësh nga kontraktimi i një infeksioni Vibrio vulnificus, sipas Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC). CDC vlerëson rreth 80,000 sëmundje dhe 100 vdekje nga infeksionet Vibrio çdo vit në ShBA.
Si e merrni vibriozën?
Shumica e njerëzve e marrin vibriozën në zorrë duke ngrënë butakë të gjallë ose të pagatuar mirë, siç janë midhjet dhe molusqet. Mund ta merrni edhe duke gëlltitur ujë kur notoni në ujërat bregdetare të infektuara.
Gjithashtu mund të merrni një infeksion gjaku kur bakteret hyjnë në trup përmes prerjeve në lëkurë, qoftë kur notoni ose, për shembull, kur jeni në tokë, uji nga butakët pikon mbi një plagë të hapur.
Njerëzit me sëmundje të mëparshme mund të kenë një rrezik më të lartë infeksioni. Kjo përfshin njerëzit me dëmtim të mëlçisë përmes hepatitit, sëmundjes së mëlçisë, përdorimit të tepërt të alkoolit ose drogës. Por edhe njerëzit me kancer, diabet, HIV – ata që marrin terapi imunosupresionuese – ose ata që marrin ilaçe për të ulur acidin në stomak.
Vibrioza nuk mund të transmetohet nga një person tek tjetri.
Si e mbroni veten nga vibrioza?
Për të shmangur vibriozën, mos hani butakë të gjallë ose të pagatuar mirë.
Agjencitë shëndetësore gjithashtu rekomandojnë të shmangni notin në ujëra të kripura ose në ujë të kripur nëse keni plagë të hapura. Dhe nëse merrni një prerje gjatë notit, dilni nga uji dhe pastrojeni dhe visheni siç duhet.
Nëse keni një gjendje ekzistuese, e dini që sistemi juaj imunitar është i kompromentuar ose keni bërë ndonjë ndërhyrje kirurgjikale së fundmi dhe dëshironi të notoni në një zonë bregdetare, konsultohuni me mjekun tuaj për këshilla të përshtatshme.
Cilat janë simptomat e vibriozës?
Simptomat e vibriozës varen nga lloji i infeksionit. Por, në përgjithësi, ato janë të ngjashme me ato të shumicës së infeksioneve të tjera të zakonshme, si gripi ose dhimbjet në stomak: diarre, dhimbje barku, të përziera, të vjella, ethe, të dridhura.
Shenjat e një infeksioni të vibriozës në qarkullimin e gjakut përfshijnë presionin jashtëzakonisht të ulët të gjakut dhe flluska rreth lezioneve të lëkurës. Dhe infeksionet e plagëve nga Vibrioza mund të shkaktojnë simptoma si skuqje, dhimbje, ënjtje dhe plagë që qajnë.
Ku janë më të zakonshmet bakteret vibrio?
Në Evropë, Deti Baltik është një vend kryesor për bakteret Vibrio. Kjo prek njerëzit në zonat bregdetare të Danimarkës, Gjermanisë verilindore, Finlandës, Estonisë, Letonisë, Suedisë, Lituanisë, Polonisë dhe Rusisë.
Në Detin e Veriut, bakteret jetojnë rreth brigjeve holandeze dhe belge. Dhe drejt Evropës Juglindore, ato janë të përqendruara në Detin e Zi, duke prekur njerëzit në Rumani, Bullgari, Turqi dhe Ukrainë.
Numri i përgjithshëm i sëmundjeve Vibrio në Evropë çdo vit është në qindra. Një rritje e konsiderueshme u vu re në vitin 2018, kur u raportuan 445 raste. Amerika e Veriut dhe Azia Juglindore preken në mënyrë të ngjashme.
Vendet bregdetare të kripura janë vende të mira përhapjeje për bakteret Vibrio – së pari, sepse aty përzihen uji i kripur dhe ai i ëmbël; dhe së dyti, sepse ato shpesh janë të mbyllura ose grykëderdhje. Bakteret mund të lulëzojnë, pothuajse të paprekura. /DW
The post Bakteret Vibrio: Si të notosh në ujërat evropiane dhe të mbijetosh appeared first on Klan Kosova.
