Nxehtësia ekstreme jo vetëm që dëmton trupin, por mund të shkaktojë edhe një sërë efektesh në shëndetin mendor, duke filluar nga nervozizmi dhe ankthi deri te rritja e agresivitetit.
Me temperaturat ekstreme që po rriten në të gjithë Evropën, jo të gjithë përballen me to në të njëjtën mënyrë.
Nxehtësia dhe ekspozimi ndaj diellit kanë efekte të njohura në shëndet, duke filluar nga dehidratimi deri te skuqjet dhe djegiet e lëkurës.
Megjithatë, një efekt më pak i njohur i nxehtësisë në trup ka të bëjë me shëndetin mendor.
“Hulumtimet tregojnë se në ditët më të nxehta, shkalla e agresionit, tërbimit në rrugë, dhunës dhe madje edhe vizitave në urgjencë për shqetësime të shëndetit mendor kanë tendencë të rriten”, tha për Euronews Health Susan Albers, një psikologe klinike në Klinikën e Cleveland.
Përballimi i shqetësimit të vazhdueshëm
Të qenit i mbinxehur na bën të ndihemi në siklet. “Kur nuk ndihemi mirë fizikisht, kemi më pak durim, jemi më irritues dhe reagojmë më shpejt emocionalisht”, tha Albers.
Ajo vuri në dukje se kur truri punon jashtë orarit dhe nën stres të nxehtësisë për ta mbajtur trupin të freskët, i mbeten më pak burime për të qëndruar i qetë dhe i përqendruar.
Gjëja kryesore gjatë periudhave të temperaturave të larta është të qëndroni të hidratuar. Ekspertët e shëndetit përsërisin mantrën se sa e rëndësishme është të pini lëngje të mjaftueshme, një gotë ujë në orë dhe të paktën dy deri në tre litra në ditë, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë.
Një trup i dehidratuar humbet aftësinë për të rregulluar temperaturën dhe mund të shkaktojë përgjumje, marramendje dhe dhimbje koke. Gjithashtu mund të ndikojë në mënyrën se si funksionon truri.
“Edhe dehidratimi i lehtë mund të ndikojë në pjesët e trurit përgjegjëse për vëmendjen, vendimmarrjen dhe emocionet. Mund të ndiheni më të shqetësuar, të turbullt ose të irrituar para se të kuptoni se keni etje”, tha Albers.
Disa zgjidhje të lehta përfshijnë pirjen e diçkaje të ftohtë ose përdorimin e një lecke të ftohtë ose një pakete akulli për të ftohur pjesët e trupit tuaj me enë gjaku më afër lëkurës, siç janë qafa, kyçet e duarve dhe kyçet e këmbëve.
“Mbinxehja mund ta bëjë trurin tuaj të ndihet i mbistimuluar. Nëse vini re se po bëheni nervozë, të shqetësuar ose të mbingarkuar, ndryshoni mjedisin tuaj”, rekomandoi Albers.
Rëndësia e një gjumi të mirë gjatë natës
Gjumi luan një rol të rëndësishëm në funksionimin e duhur të trupit gjatë ditës.
Një karakteristikë e valëve të të nxehtit janë netët tropikale — të përcaktuara si kur temperatura gjatë natës nuk bie nën 20°C. Ndërsa kjo është më e zakonshme në klimat më të ngrohta, vendet më të ftohta po i përjetojnë ato më shpesh.
Nata është koha kur trupi duhet të rikuperohet. Kur temperatura nuk ulet gjatë natës, kjo rikuperim nuk ndodh dhe trupi mbetet nën presion.
Kur flemë, temperatura jonë bazë bie, sistemi ynë kardiovaskular pushon dhe stresi kumulativ i një dite të nxehtë fillon të lehtësohet, tha Armel Castellan, këshilltar teknik i shërbimeve të nxehtësisë ekstreme në Organizatën Botërore Meteorologjike dhe OBSH-në.
Sanders gjithashtu identifikoi një gjumë të keq gjatë natës si një shkaktar për ndryshimet e humorit dhe çrregullimin emocional.
Edhe një natë e keqe gjumi mund t’ju bëjë më reaktivë emocionalisht, më të paduruar dhe më pak të aftë për t’u përballur me frustrimet e përditshme, vuri në dukje ajo.
Njerëzit me probleme të shëndetit mendor janë më të prekshëm
Njerëzit me probleme ekzistuese të shëndetit mendor janë gjithashtu më të ndjeshëm ndaj nxehtësisë ekstreme.
Hulumtimet e mëparshme kanë zbuluar se mund të ketë efekte të menjëhershme dhe të vonuara, duke përfshirë rritjen e rrezikut të vetëvrasjes, simptomave të skizofrenisë, ankthit, depresionit dhe çrregullimeve të përdorimit të substancave.
“Njerëzit me ankth mund ta vënë re më shumë nxehtësinë sepse shumë nga ndjesitë fizike të mbinxehjes, si rrahjet e shpejta të zemrës, djersitja dhe gulçimi, ndihen të ngjashme me ankthin, të cilat mund të krijojnë një cikël ku secila e përkeqëson tjetrën”, tha Albers.
Ajo gjithashtu vuri në dukje se disa ilaçe, duke përfshirë disa antidepresivë, stimulues, antihistaminikë dhe ilaçe për tensionin e gjakut, mund ta bëjnë më të vështirë për trupin të ftohet ose të rrisë rrezikun e dehidratimit.
Disa trajtime mund të bëhen gjithashtu më pak efektive ose të rrisin rrezikun e efekteve anësore kur trupi mbinxehet ose dehidrohet. /Klankosova.tv
