Nëse jeni një nga ata njerëz që nuk mund të flini pa batanije, as në verë, as kur dhoma është shumë e ngrohtë, nuk jeni vetëm.
Edhe pse një sjellje e tillë mund të duket e palogjikshme, shkenca tregon se ka shpjegime të qarta fiziologjike dhe psikologjike që lidhen me mënyrën se si truri i njeriut rregullon ndjenjën e sigurisë, temperaturën e trupit dhe fillimin e gjumit.
Një nga arsyet kryesore qëndron në faktin se një batanije shërben jo vetëm për t’ju ngrohur, por edhe për të stabilizuar mikroambientin përreth trupit tuaj. Kur mbuloheni, krijohet një shtresë ajri që ndryshon më ngadalë se ajri përreth në dhomë. Ky efekt vepron si një zonë tampon që zvogëlon ndryshimet e papritura në temperaturën e lëkurës dhe ndihmon trupin të ruajë një ndjenjë më të qëndrueshme ngrohtësie gjatë gjithë natës. Është ky stabilitet që mund ta bëjë më të lehtë të bini në gjumë dhe të qëndroni në gjumë.
Ora biologjike dhe temperatura e trupit
Një rol të rëndësishëm luan edhe ritmi cirkadian, ose ora e brendshme biologjike që kontrollon ciklet e gjumit dhe të zgjimit, si dhe ndryshimet në temperaturën e trupit gjatë 24 orëve. Gjatë mbrëmjes dhe natës, temperatura e trupit bie natyrshëm pak, gjë që është një nga sinjalet për trurin se është koha për të fjetur. Megjithatë, nëse mjedisi është shumë i ngrohtë ose shumë i ftohtë, ky proces mund të ndërpritet dhe trupi kërkon mënyra shtesë për të arritur një ndjesi të “zonës neutrale” në të cilën mund të bjerë në gjumë më lehtë.
Komponenti psikologjik dhe ndjenja e sigurisë
Përveç aspektit fiziologjik, ekziston edhe një komponent i fortë psikologjik. Hulumtimet tregojnë se ndjesia e presionit të butë ose “mbështjelljes” së trupit mund të rrisë ndjenjat e qetësisë dhe sigurisë, gjë që është veçanërisht e theksuar tek njerëzit e prirur ndaj ankthit. Ky efekt shpesh shoqërohet me të ashtuquajturin presion të thellë, i cili tek disa njerëz mund të shkaktojë relaksim dhe të zvogëlojë tensionin, duke lehtësuar kështu kalimin në gjumë.
Një efekt i ngjashëm mund të shoqërohet edhe me zakonet nga zhvillimi i hershëm. Përmes përsëritjes, truri shoqëron modele të caktuara me një ndjenjë sigurie dhe mbulimi i vetes gjatë gjumit shpesh bëhet një sinjal i tillë i kushtëzuar. Prandaj, për shumë njerëz, batanija nuk perceptohet vetëm si mbrojtje nga të ftohtit, por si pjesë e një rutine që i “thotë” trurit se është koha për të pushuar, shkruan Index.hr, transmeton Klankosova.tv.
Dallimet individuale midis personave që flenë
Është e rëndësishme të theksohet se ndjesia e ngrohtësisë ose e të ftohtit gjatë gjumit ndryshon nga personi në person. Ndikohet nga ndryshimet individuale në metabolizëm, hormonet, ritmet cirkadiane dhe mënyra se si trupi rregullon temperaturën. Kjo është arsyeja pse ekzistojnë të ashtuquajturit persona që flenë “të ngrohtë” dhe “të ftohtë”, nevojat e të cilëve për t’u mbuluar ndryshojnë ndjeshëm.
Shkenca gjithashtu tregon se një ritëm i qëndrueshëm i gjumit dhe i zgjimit, si dhe përputhja me ndryshimet natyrore të dritës dhe errësirës, luajnë një rol të rëndësishëm në cilësinë e gjumit. Kur ky ritëm prishet, trupi e ka më të vështirë të hyjë në fazat e thella të gjumit, dhe nevoja për një ndjenjë shtesë stabiliteti dhe “hapësire të mbyllur” mund të bëhet më e theksuar.
Me fjalë të tjera, nevoja për t’u mbuluar edhe në vapë nuk është shenjë e një “zakon të keq”, por një kombinim i termorregullimit, mekanizmave neurologjikë dhe një ndjenje të mësuar sigurie që së bashku e ndihmojnë trupin të kalojë më lehtë në një gjendje gjumi.
