Zvicra po diskuton një kufizim popullsie prej dhjetë milionë banorësh. Kjo do të vendoset në një referendum këtë të diel. Çfarë do të thoshte kjo për vendin dhe Evropën? A do të ishte një sinjal katastrofik edhe për Gjermaninë?
Përveç “Referendumit kundër Ligjit për Shërbimin Civil”, votuesit zviceranë do të votojnë edhe për iniciativën popullore: “Jo një Zvicre me dhjetë milionë banorë”. Kjo u vendos nga Këshilli Federal, i cili e shpalli referendumin për 14 qershor.
Në thelb, bëhet fjalë për pyetjen: “Sa njerëz duhet të jetojnë në Zvicër?” Me iniciativën e saj, Partia Popullore Zvicerane (SVP) populiste e krahut të djathtë dëshiron të sigurojë që popullsia e përhershme e vendit të mos kalojë dhjetë milionë njerëz deri në vitin 2050.
Çështja e numrit të banorëve në Zvicër prek aspekte të shumta: përveç arsyeve nacionaliste, psikologjike dhe në përgjithësi ksenofobike, është edhe një çështje interesash ekonomike shumë konkrete. Një propozim i ngjashëm i SVP-së dështoi një herë dymbëdhjetë vjet më parë.
“Duke i penguar njerëzit e gabuar”
Nga një perspektivë ekonomike, e gjithë kjo nuk është aspak e thjeshtë, thotë Tobias Heidland i Institutit Kiel për Ekonominë Botërore (IfW). Ai i tha DW se do të kishte “një konkurrencë se cili imigracioni do të lejohet”. Përveç pakënaqësisë së madhe në ekonomi dhe shoqëri, ai pret gjithashtu që shumë profesionistë me arsim të lartë do të vendosnin të mos shkonin në Zvicër, gjë që mund të shihet si “dekurajim i njerëzve të gabuar”.
Sabine Zinn e Institutit Gjerman për Kërkime Ekonomike (DIW) shkroi në një deklaratë për DW se pyetja nëse kufizimet e imigracionit janë përgjigjja e duhur “nuk mund të përgjigjet me një po ose jo të plotë”. Sfida e vërtetë është të “dallohet migrimi humanitar i refugjatëve nga migrimi ekonomikisht i domosdoshëm i fuqisë punëtore”.
Disa arsye ekonomike argumentojnë kundër një kufizimi të përgjithshëm të imigracionit, thotë Zinn: “Shumë vende evropiane, përfshirë Gjermaninë dhe Zvicrën, po përballen me sfida të rëndësishme demografike.” Ka gjithnjë e më pak punonjës për të financuar sistemet e sigurimeve shoqërore, shpjegon ajo, duke shtuar se tregu i punës tashmë ka mungesë të punëtorëve të kualifikuar: “Një shkurtim i përgjithshëm i imigracionit mund t’i përkeqësojë më tej këto probleme.”
Pyetje kyçe
Wido Geis-Thöne, një ekspert për çështjet e migracionit në Institutin për Ekonominë Gjermane (IW) në Këln, gjithashtu thekson mungesën e punëtorëve të kualifikuar, por ai i sheh sektorët që kërkojnë kualifikime “më të thjeshta” si më problematikë. Industritë e hotelerisë, ushqimit dhe ndërtimit gjithashtu punësojnë një numër të madh qytetarësh të BE-së në Zvicër, vëren ai: “Ato janë gjithashtu të rëndësishme për Zvicrën, e cila është gjithashtu një vend turistik”. Për këtë arsye, një limit prej dhjetë milionë banorësh “pothuajse me siguri do të shkaktonte dëme të konsiderueshme”.
Megjithatë, zviceranët nuk shprehin vetëm mendimet e tyre për këtë aspekt, shkruan platforma financiare Bloomberg. Për SVP-në, ky referendum është “një hap përpara për dy prioritetet e tyre afatgjata: kufizimin e marrëdhënieve me BE-në dhe forcimin e kontrollit të imigracionit”.
Bloomberg citon organizatën zvicerane të kërkimit, Demografik, e cila ka llogaritur se nëse propozimi për referendumin e SVP-së pranohet, rritja ekonomike e vendit mund të ulet deri në dymbëdhjetë përqind deri në fund të shekullit. Platforma shkruan më tej se kujdesi shëndetësor, mikpritja, sektori i IT-së dhe industria e ndërtimit do të preken veçanërisht nga mungesa e punëtorëve. Bloomberg deklaron më tej se pyetja kryesore tani është nëse votuesit zviceranë do të lejojnë që rreziqet e pasojave ekonomike afatgjata të ndikojnë në votën e tyre.
“Gjermania nuk mund të ndjekë shembullin e Zvicrës”
A mund të ndikojë iniciativa e SVP-së, nëse pranohet nga elektorati zviceran, edhe në Gjermani? Ekspertët që pyetëm nuk janë unanimë për këtë çështje. Wido Geis-Thöne nga IW beson se nuk ekziston një rrezik i tillë, sepse proceset politike në Gjermani dhe Zvicër janë dukshëm të ndryshme.
Sipas tij, pozicioni i Zvicrës në Evropë nuk mund të krahasohet me rolin e Gjermanisë në Bashkimin Evropian. “Gjermania, si anëtare e BE-së, nuk mund ta kufizojë lirinë e lëvizjes dhe për këtë arsye nuk mund ta ndiqte shembullin zviceran, edhe nëse do të donte.”
Tobias Heidland i IfW është më pak optimist dhe sheh një rrezik “ngjitjeje” nga ideja zvicerane. “Gjermania tashmë po shikon në drejtim të vendeve fqinje me politika më kufizuese, siç është Danimarka. Kjo mund të shihet në diskutimet mbi imigracionin në sistemet e mirëqenies dhe ndihmën sociale për refugjatët ukrainas.”
Shkencëtarja e DIW, Sabine Zinn, ndan një mendim të ngjashëm skeptik. Ajo ka frikë se referendumi mund të ketë një efekt përtej kufijve të Zvicrës. Pikërisht në vendet evropiane me qeveri të krahut të djathtë ose të qendrës së djathtë, një vendim i tillë i popullit do të monitorohej nga afër, thotë Zinn, duke shtuar se kjo mund të interpretohet si provë “se kërkesat për kufizime më të forta mbi të gjitha format e imigracionit kanë mbështetjen politike të shumicës. Prandaj, një ‘efekt ngjitës’ është i mundur”.
Kë do ta dëmtonte realisht kjo iniciativë?
Ekspertja e IW, Geis-Thöne, madje sheh një përfitim të mundshëm për Gjermaninë nëse pranohet kërkesa e SVP-së: “Në varësi të mënyrës se si zbatohet masa, Gjermania mund të përfitojë ndjeshëm. Nëse do të bëhej dukshëm më e vështirë për ekspertët gjermanë të zhvendoseshin në Zvicër, shumë prej tyre do të qëndronin këtu dhe kështu do të stabilizonin bazën e punës së kualifikuar vendase.”
Një rrezik më i madh mund të kërcënojë vetë Zvicrën, veçanërisht nëse marrëdhëniet me Bashkimin Evropian, i cili është tregu më i madh i eksportit të Zvicrës, do të prisheshin. Zvicra nuk është anëtare e BE-së, por përfiton nga parimi i lëvizjes së lirë brenda Unionit. Kjo u jep kompanive zvicerane qasje në një treg me vlerë rreth 21 trilion dollarë amerikanë me rreth 450 milionë konsumatorë. Ky është një privilegj që vendi mund ta humbasë. /Klankosova.tv
